افزایش فشارهای آمریکا و کشورهای اروپایی به نخست وزیر عراق

درحالی که بحران سیاسی در عراق و روند حضور خیابانی و اعتراضات در بغداد و سایر مناطق مرکزی و جنوبی این کشور، در چهار روز گذشته به شدت کاهش یافته است، ناظران سیاسی شاهد افزایش بی سابقه فشار آمریکا و برخی کشورهای اروپایی و نهادهای بین المللی بر عادل عبدالمهدی نخست وزیر عراق در همین ایام هستند.

پرسش: این ناظران تاکید دارند: در حالی که به علل مختلف، فشار داخلی بر عبدالمهدی کاهش یافته و دیگر بحث برکناری یا استعفای او چندان دنبال نمی شود بلکه همه تمرکز روی اجرای هر چه سریعتر  اصلاحات و تحقق خواسته های معترضان قرار گرفته است، اما فشارهای خارجی با مرکزیت آمریکا و متحدانش بر بغداد و شخص عبدالمهدی در حال افزایش است. آنها در خصوص علل کاهش فشار از روی عبدالمهدی در صحنه داخلی عراق به عوامل زیر اشاره می کنند: ادعای خروج جریان صدر از اعتراضات خیابانی، موفقیت دولت در جداکردن تظاهرات مسالمت آمیز با آشوب طلبی و برخورد با خشونت طلبان، شکست اعتصابات اجباری و از کار انداختن عملی دولت، لبیک مردم به پیام مرجعیت مبنی بر پرهیز از اقدامات خشونت بار که منجر به جنگ داخلی، هرج و مرج و مداخله خارجی می شود، تدابیر دولت در کاهش درگیری ها و تلفات اعتراضات خشن از جمله ممنوعیت حمل سلاح جنگی و استفاده از آن در مهار تظاهرات و حتی آشوب ها، اعلام آمادگی چندباره عبدالمهدی برای کناره گیری به شرط رعایت قانون اساسی و انتقال قدرت به شکل قانونی و همزمان طرح اتهامات و ادعاهایی علیه برهم صالح رئیس جمهوری و محمد الحلبوسی رییس پارلمان مبنی بر سوار شدن بر موج اعتراضات برای  پیشبرد اهداف فردی یا فرقه ای. در حالی که روزهای اخیر شاهد کاهش  قابل توجه کم و کیف اعتراضات در بغداد و میدان تحریر تا دیگر شهرهای عراق هستیم، سفر مقام‌های آمریکایی و صدور بیانیه های مختلف از وزارت خارجه و کنگره در خصوص ابراز نگرانی از سرکوب معترضان و رسانه ها، قطع اینترنت، ادعای "کشتار" در بغداد، کربلا و ... از سوی رسانه های غربی به ویژه رویترز و انتشار آمارهای بزرگ از کشته ها و مجروحان اعتراضات در بغداد و دیگر شهرها، این تصور را برای برخی  ناظران بوجود آورده است که گویی مقامات کاخ سفید از کاهش خشونت‌ها و درگیرهای و نیز فشارهای خیابان و عرصه داخلی سیاست بر عبدالمهدی برای کناره گیری ناخرسند هستند و تلاش می کنند آتش انحراف از اعتراضات مسالمت آمیز و اصلاح جویانه مردم عراق را به سمت هرج و مرج و براندازی همچنان زنده نگه دارند. انتشار آمارها و ادعاهای مختلف از سوی رسانه‌ها و مقامات غربی و عربی درخصوص حوادث عراق از جمله کشتار در بغداد سبب شد سرلشگر "قیس المحمداوی" فرمانده عملیات بغداد در مصاحبه ای با اشاره به دستور اکید نخست وزیر و فرمانده کل نیروهای مسلح مبنی بر عدم همراه داشتن و استفاده کردن از سلاح جنگی در جریان  مهار تظاهرات، تاکید کرد که این فرماندهی حتی شلیک هوایی را نیز ممنوع کرده و با  ماموران و محافظان مراکز دولتی و غیر دولتی که از این دستور سرپیچی کرده اند برخورد کرده است. وی گفت: برخی افراد نفوذی در میان تظاهرکنندگان با پوشیدن یونیفورم های نظامی دست به حمله به مراکز دولتی و تخریب آن می زدند تا هرج و مرج را افزایش دهند. سرلشگر المحمداوی شایعات مبنی بر وجود کشتار در بغداد و ... را بی اساس و با هدف افزایش تنش در کشور خواند و از دستگیری افرادی که دست به اقدامات تخریبی و حمله به مراکز دولتی و عمومی می زنند خبر داد.  با این حال پس از بیانیه‌ها و نصایح چندباره وزارت امور خارجه آمریکا و شخص مایک پمپئو وزیر امور خارجه آمریکا در روزهای اخیر در خصوص آنچه ضرورت توجه به خواسته معترضان و پرهیز از سرکوب آزادی بیان رسانه‌ها و تجمعات مردم خوانده شده است، در تازه‌ترین مورد رییس کمیته روابط خارجی مجلس نمایندگان آمریکا بیانیه ای شدید اللحن صادر و خواستار دفاع از حق اعتراض مردم و تجمعات مسالمت آمیز  و پیگرد کسانی شد که علیه تظاهرکنندگان و خبرنگاران  اعمال خشونت می کنند. وی به اتفاق یک نماینده دیگر کنگره دراین بیانیه همچنین از تصمیم دولت عراق مبنی بر قطع دوباره اینترنت انتقاد کرده و خواستار لغو این تصمیم و دیگر محدودیت‌های اعمال شده بر شبکه های اجتماعی شد. دولت عراق می گوید قطع اینترنت برای جلوگیری از فعالیت های سازمان یافته ای است که این روزها در شبکه های اجتماعی برای نفرت پراکنی و قتل و خونریزی در عراق انجام می شود.  در همین راستا سازمان دیده بان حقوق بشر نیز در اطلاعیه ای بسیار مفصل از وضعیت عراق ابراز نگرانی کرده و خواستار آن شد آمریکا، اتحادیه اروپا و به زعم اطلاعیه همچنین - ایران از ادامه تامین سلاح برای نیروهایی که از خشونت علیه تظاهرکنندگان استفاده کرده اند، خودداری کنند. در این گزارش همچنین ادعا شده است که نیروهای امنیتی عراق بدون در نظر گرفتن درجه بندی برخورد با اغتشاشات، بلافاصله از آخرین مرحله یعنی شلیک استفاده می کنند، گازهای اشک آور بدون سبب و بی رویه استفاده می شود و یک گاز ناشناخته در آن وجود دارد. عراق پیشتر ادعای شلیک به تظاهرکنندگان و نیز وجود یک گاز ناشناخته و غیرمجاز در گلوله های گاز اشک آور را قویا رد کرده است. برخی ناظران با مقایسه سکوت دولت ها و مجامع غربی و آمریکایی در ایام نخست تظاهرات به ویژه وقتی برخی شهرهای جنوبی صحنه خشونت های خونین از سوی برخی گروه‌های مسلح ناشناخته گفته شده مرتبط با یکی از احزاب سیاسی عراق بوده است بود و مواضع پی در پی آنها در این ایام که خشونت ها و همچنین حضور و اعتراضات خیابانی به شدت کاهش پیدا کرده است را معنا دار می دانند. به باور آنها، آمریکا و متحدانش امیدوار بودند بحران جاری در عراق به سرنگونی عبدالمهدی و جایگزینی یک دولت نظام همسوتر با واشنگتن منجر شود، اما اکنون با کاهش اعتراضات خیابانی، عدم استقبال فراکسیون های پارلمانی از کنار رفتن عبدالمهدی، نشانه رفتن برخی اعتراضات و شعارها به سمت الحبلوسی و برهم صالح و بویژه هشدار مرجعیت عالی عراق مبنی بر عراقی ماندن تصمیم گیری درباره اصلاحات و آینده عراق (ضرورت عدم مداخله منطقه ای و بین المللی از جمله سازمان ملل) از این امر ناامید شده و تحرکات خود را برای فشار به بغداد افزایش داده اند. ####