ایرنا ؛ رسانه آیینی نه خبری

اگر متون علمی و نظری و تاریخی در مورد وظیفه یک رسانه ملی خبری را زعمای ایرنا قبول ندارند به تجربه دیگر رسانه ها در ایران و یا در جهان بنگرند؛ از صداوسیما تا تسنیم و ایسنا و فارس و خبر آنلاین و... در داخل و نمونه های خارجی و بین المللی آن را کدام سراغ دارید که رسانه وظیفه اش میزبانی از مقامات شده باشد. چند بار شنیده اید یا اطلاع دارید که مقامات دولت انگلیس از بی بی سی و یا مقامات دولت آمریکا از سی ان ان بازدید کرده اند.

پرسش: تقدیر ایرنای دولت روحانی چنین افتاده است که طی سه دوره مدیریتی آن در این دولت همواره یک پای فعالیت حرفه ای آن بلنگد و در قامت یک رسانه ملی پیشتاز خبری ظاهر نشود.

وقتی دولت اول روحانی شروع به کار کرد امید در خیلی از دلسوزان ایرنا زنده شد که دوران طلایی ایرنای دهه های گذشته تا میانۀ دهه هشتاد، دستکم تکرار می شود اما ایرنا از همان آغاز به دست فرصت طلبانی افتاد که به خود و موقعیت و منافع خود بیش از اطلاع رسانی حرفه ای بی نیاز کنندۀ مخاطب داخلی از رجوع به خارج از مرزها، اهمیت می دادند.

با شروع دولت دوم روحانی و تغییر مدیریت ایرنا این امید بار دیگر زنده شد اما ضعف مدیریت این دوره علیرغم کارهای محتوایی و سو گیری های خبری قابل قبول بازهم این امید را به ناامید مبدل ساخت. 

اکنون بعد از گذشت سه ماه از آن مدیریت، شاید باید غبطه خورد که ایکاش مدیر قبلی ایرنا به مسیر مدیریت اتوبوسی و دوقطبی سازی داخلی ایرنا، دچار نمی شد و مدیریت خود را حساب شده و نه در مواردی خام، ادامه می داد و با درک درست از روابط با دولت و روابط قدرت در جامعۀ ما به کارهای بعضا محتوایی خوب خود و خروج از یکسویگی پروپاگاندایی ایرنا، تداوم می داد و یادگار و الگویی قابل اعتنا از خود به جا می گذاشت.

غبطه از این جهت که در دوره کنونی، ایرنا به حد کمال محافظه کار شده و این محافظه کاری حتی موجب کندی و رفلکس هایی چنان کند شده که از درک اهمیت خبر عاجزش ساخته است.

یک نمونه جدید و غیرقابل انکار از این عجز، خبر حادثه تاریخی انفجار در بندر بیرورت است.  

عصر سه شنبه انفجاری در بیروت رخ داد، کشوری که به دلیل رویکردها و سیاست های جاری کشور همواره مورد توجه خاص جمهوری اسلامی ایران بوده و تحولات آن همچون تحولات ملی رصد و به سرعت منعکس می شده و یا باید شود.

حادثه ای چنین بزرگ که در ساعت 18 و 10 دقیقه به وقت محلی رخ داد بعد از گذشت (با احتساب اختلاف ساعت) حدود دو ساعت خبر آن در صفحه اول ایرنا نشست آن هم ایرنایی با داشتن این همه دفتر و دستک.

اما کندی ایرنا در انعکاس این خبر آن هم در کشوری مهم برای ایران و بخصوص حادثه ای به این بزرگی (که عمق و ابعاد آن از همان آغاز روشن بود) یک طرف قضیه است ، سوی دیگر که ضعف ایرنا را در درک خبری حادثه و انعکاس سریع آن برجسته می کند، شبکه های اجتماعی است. ایرنا در حالی بعد از ساعت 21 سه شنبه شب ( و حدود ساعت 21و 30 دقیقه) این خبر را در حد یک تیتر ساده در صفحه اول سایت خود منتشر کرد که قبل از ساعت 21 تمام شبکه های اجتماعی ایرانیان مملو از این خبر و ابعاد و اهمیت استثنایی آن بود و حتی سایت های خبری داخلی مثل «انتخاب» که بودجه آن به یکصدم ایرنا هم نمی رسد، قبل از ساعت 21 گزارش ویژه با قید اهمیت و برجسته سازی شده، از این حادثه منتشر کردند.

اما ماجرا به اینجا خاتمه نمی یابد. درست در همین روز حادثه، مدیریت ایرنا مشغول پذیرایی و میزبانی از دو وزیر نیرو و آموزش و پرورش بود.

وقتی تمام هم و غم مدیریت و نیروهایش بسیج میزبانی و سخنرانی و تشریفات این امور می شود و تمرکز ها معطوف با این امور می شود، خب معلوم است که ایرنا از وظیفه اصلی خود یعنی خبری باز می ماند و می شود رسانه آیینی؛ آیین دیدوبازدید مقامات .

معلوم نیست این تخم لقی که از دوره مدیریت نمایشی خدادی که در ایرنا بسان میراث شومی به یادگار مانده ، چه طعم و لذتی دارد که مدیریت های بعد از آن هم مشتاقانه به آن تن در می دهند و حتی در مدیریت کنونی و در این دوره کوتاه، بعضا تشدید هم شده است.

اگر متون علمی و نظری و تاریخی در مورد وظیفه یک رسانه ملی خبری را زعمای ایرنا قبول ندارند به تجربه دیگر رسانه ها در ایران و یا در جهان بنگرند؛ از صداوسیما تا تسنیم و ایسنا و فارس و خبر آنلاین و... در داخل و نمونه های خارجی و بین المللی آن را کدام سراغ دارید که رسانه وظیفه اش میزبانی از مقامات شده باشد. چند بار شنیده اید یا اطلاع دارید که مقامات دولت انگلیس از بی بی سی و یا مقامات دولت آمریکا از سی ان ان بازدید کرده اند.

در زمانۀ شهروند-خبرنگار قرار است چه آگاهی به مقام بازدید کننده در جریان بازدیدش از روند انتشار خبر داده شود که او به عنوان یک شهروند نمی داند.

ایرنا با این رویه بسان کارخانه ای شده که فقط بخش نمایشگاهی آن فعال است آن هم با محصولات مدل قدیمی، و از محصولات تولیدی جدید خبری نیست.

ایرنای کنونی اگر می خواهد موفق باشد و یادگاری ارزنده از همین یکسال باقی مانده تا پایان دولت کنونی به جا بگذارد بایستی از شیوه شوآفی دست بردارد.

 

 

ایرنا تا ساعت 21 و چند دقیقه سه شنبه 14 مرداد هیچ خبری از انفجار بیروت منتشر نکرد.

 

در مقابل تمرکز ایرنا متوجه میزبانی و شوآف برای وزرا بود

 

این هم نمونه دیگر از مدیریت خبری در ایرنا ( که قبلا پرسش متذکر شده بود) که اطلاعات غلط در خبرهامنتشر می شود؛شهادت سردار سلیمانی در دی ماه 98 بود و نه 97 .

 

###

      




نظرات کاربران

آخرین اخبار
از پرسش به شما 1
از پرسش به شما 2
یادداشت و نظر
از پرسش به شما
تماشا و نشست
© تمامی حقوق برای شرکت ایده بکر مبین محفوظ است.