درخواست ایران از کمیسیون مشترک برجام برای 'رسیدگی به کوتاهی طرفین اروپایی'

جارت بلانک، هماهنگ کننده برجام در وزارت خارجه آمریکا در دوره باراک اوباما، در واکنش گفته است که در واقع هر بار این سازوکار حل اختلاف به راه افتاده، اصلا به این خاطر بوده که روند روشنی ندارد و بر سر آن توافق نیست، تا به این ترتیب به عنوان یک علامت به طرف مقابل استفاده شده؛ بی آنکه به تغییرات ماندگار در وضعیت توافق منجر شود.

پرسش: ایران در نامه رسمی به کمیسیون مشترک برجام که مسئول نظارت بر اجرای این توافق است، موارد 'عدم پای‌بندی' سه کشور اروپایی به برجام را به این کمیسیون ارجاع داده و رئیس سیاست خارجی اتحادیه اروپا به عنوان هماهنگ‌کننده این کمیسیون، به طور رسمی درباره دریافت این درخواست ایران اطلاعیه داده است.

روز جمعه عباس موسوی، سخنگوی وزارت خارجه جمهوری اسلامی، خبر داده بود که وزیر خارجه، محمد جواد ظریف، این نامه را طبق بند ۳۶ برجام برای جوسپ بورل، مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا و هماهنگ‌کننده کمیسیون مشترک برجام، فرستاده است.

ساعاتی پس از آن جوسپ بورل در بیانیه‌ای به طور رسمی دریافت درخواست ایران را اعلام کرد.

ایران پیش‌تر هم "عدم پای‌بندی" سه کشور آلمان، انگلیس و فرانسه را به کمیسیون مشترک برجام ارجاع داده بود.

جوسپ بورل، هماهنگ‌کننده کمیسیون مشترک برجام، در بیانیه‌اش گفته است: "همان‌گونه که پیش‌تر گفته‌ام، مکانیسم حل اختلاف نیازمند تلاش شدید همه با حسن نیت است"، و از مشارکت‌کنندگان برجام خواسته که "با این روحیه و در چارچوب برجام، به سمت این روند حرکت کنند."

وزارت خارجه ایران گفته که هم‌چنان برای اجرای کامل برجام آماده است ولی از سه کشور اروپایی خواسته است "به جای حرکت در مسیر سیاست فشار حداکثری ایالات متحده، با پایبندی نسبت به تعهداتشان، زمینه حفظ و اجرای کامل برجام را فراهم آورند."

وزارت خارجه ایران هم‌چنین گفته است در این نامه آمده که هرگونه مداخله در همکاری‌های پادمانی جاری بین ایران و آژانس، مغایر برجام است و می تواند بر این همکاری‌ها برای نظارت بر فعالیت ایران، تاثیر منفی بگذارد.

به‌تازگی آمریکا برخی تحریم‌های فنی را که تا کنون تعلیق نگه داشته بود، برگردانده که به گفته ناظران می‌تواند مانع همکاری‌های بین‌المللی در نظارت بر برنامه هسته‌ای ایران شود.

برجام یا توافق هسته‌ای ایران، پنج سال پیش بین ایران و شش قدرت جهانی یعنی آمریکا، بریتانیا، فرانسه، روسیه، چین و آلمان سر گرفت و قرار بود با کاهش فعالیت هسته‌ای ایران، از تحریم‌ها و محدودیت‌ها هم کاسته شود.

در دی ماه سال گذشته هم در پی آخرین مرحله‌ای که ایران اعلام کرد دیگر تعهدات برجامی‌اش را مد نظر نمی‌گیرد، سه طرف اروپایی، فرانسه، بریتانیا و آلمان، در بیانیه‌ای مشترک رسما خواستار فعال شدن سازوکار رفع اختلاف در توافق برجام شدند.

چند روز بعد ژوسپ بورل، مسئول سیاست خارجه اتحادیه اروپا، به تهران سفر کرد و گفت که "توافق کرده‌ایم مستقیما به سمت یک محدوده زمانی سفت و سخت که ما را متعهد خواهد کرد به شورای امنیت رجوع کنیم، نرویم."

این هماهنگ‌کننده کمیسیون مشترک برجام، آن زمان گفت: "نمی‌خواهیم روندی را شروع کنیم که به پایان برجام منجر شود، بلکه می‌خواهیم آن را زنده نگه داریم."

در این باره میخائیل اولیانوف، نماینده روسیه در آژانس بین‌المللی انرژی اتمی، توییت کرده این سومین بار است که طرفین برجام تلاش می‌کنند مکانیسم حل اختلاف را راه بیندازند ولی گفته که این مکانیسم روند روشنی ندارد و و همه طرفین هم بر سر آن اجماع ندارند.

جارت بلانک، هماهنگ کننده برجام در وزارت خارجه آمریکا در دوره باراک اوباما، در واکنش گفته است که در واقع هر بار این سازوکار حل اختلاف به راه افتاده، اصلا به این خاطر بوده که روند روشنی ندارد و بر سر آن توافق نیست، تا به این ترتیب به عنوان یک علامت به طرف مقابل استفاده شده؛ بی آنکه به تغییرات ماندگار در وضعیت توافق منجر شود.

___________________________________________________________

مکانیسم ماشه چیست؟

طبق بندهای ۳۶ و ۳۷ برجام، هر یک از طرف‌های توافق می‌توانند به کمیسیون مشترک شکایت کنند، و این کمیسیون برای حل و فصل موضوع ۱۵ روز فرصت دارد؛ مسائل حل و فصل نشده به وزیران خارجه ارجاع داده می‌شود، که آنها هم ۱۵ روز دیگر فرصت دارند. سپس کمیسیون مشترک ۵ روز دیگر فرصت دارد تا مسئله را حل و فصل کند. اگر پس از این فرایند ۳۵ روزه، طرف شاکی هنوز راضی نباشد، یا می توانند با اجماع این مهلت را تمدید کنند یا طرف شاکی می‌تواند موضوع را به عنوان تخطی چشم‌گیر از توافق، به شورای امنیت ارائه کند.

___________________________________________________________

آمریکا که از طرفین برجام بود، دو سال پیش رسما از این توافق کنار کشید و در این مدت تحریم‌هایی که بابت برجام معلق کرده بود، دوباره اجرا کرده است.

لغو برجام، یکی از شعارهای انتخاباتی دونالد ترامپ بود و از نخستین روزهای حضورش در کاخ سفید، مرتب به آن می‌تاخت. او می‌گوید خواستار یک توافق بهتر با ایران است که از جمله محدودیت‌های درنظرگرفته‌شده برای ایران، نامحدود بماند.

سازمان بین‌المللی انرژی هسته‌ای بارها پای‌بندی ایران به توافق هسته‌ای را تایید کرد.

در این دو سال، مقام‌های ارشد دولت آمریکا پی‌گیرانه تحریم‌های ثانویه را اجرا کرده اند، و با وجود مخالفت‌های طرفین دیگر برجام توانسته‌اند ظرف این مدت صادرات نفتی و پتروشیمی ایران را محدودتر از همیشه کنند. طوری که حتی خیلی از خریداران همیشگی صادرات ایران حالا قراردادهایشان را لغو می‌کنند.

با ادامه فشارهای آمریکا و ناتوانی اروپا از تامین نظر مقام‌های تهران برای حفظ معاملات تجاری طبق برجام، جمهوری اسلامی ایران از بیشتر از یکسال پیش شروع به کاهش عمل به تعهدات برجامی‌اش کرد. با ارجاع به بندی از توافق هسته‌ای که در صورت کوتاهی یکی از طرفین در عمل به اجرای آن، طرف دیگر هم می‌تواند از تعهداتش بکاهد.

 

###




نظرات کاربران

آخرین اخبار
از پرسش به شما 1
از پرسش به شما 2
یادداشت و نظر
از پرسش به شما
تماشا و نشست
© تمامی حقوق برای شرکت ایده بکر مبین محفوظ است.