تالاب‌هایی که پر آب شدند

150هکتار از عرصه‌های تالاب چم‌شور هم برای نخستین بار براثر بارندگی‌های اخیر آبگیری شده و وضعیت مطلوبی دارد.

پرسش: 270 تالاب با مساحت تقریبی 3میلیون هکتار در ایران وجود دارد که حدود یک میلیون هکتار آن به‌دلیل سوءمدیریت منابع آب و خاک و کاهش بارش، خشک و به کانون‌های ریزگرد تبدیل شدند و درعین حال معیشت بومیان منطقه را که سال‌ها از این راه گذران امور می‌کردند با تهدیدی جدی مواجه ساختند.

به گزارش روزنامه شهروند ،هرچند بارش باران در روزهای ابتدایی سال‌جاری با اتفاقات دردناکی در بعضی استان‌ها همراه شد و همچنان نیز ادامه دارد، اما وضعیت خوبی را برای تالاب‌ها رقم زد. تمامی تالاب‌های کشور از باران‌های بهاری بهره بردند. این اتفاق، تالاب‌ها را دوباره زنده و کانون‌های ریزگرد را در استان‌های مختلف مهار کرد.

پرشدن تالاب‌ها فرصت ارزشمندی برای مسئولان است، آنچه به‌عنوان برنامه‌های چندساله و صرف بودجه مدنظرشان بود، طی 2 هفته و به‌صورت طبیعی محقق شد و حالا نوبت آن است که با برنامه‌ریزی درست در فعالیت‌های کشاورزی، ‌نوع کشت، جلوگیری از حفر چاه، تأمین حقابه و... آب وارد شده به تالاب‌ها را حفظ کنند. هنوز آمار کاملی از میزان آبگیری کل تالاب‌ها منتشر نشده، اما بررسی‌های همشهری تا عصر دیروز نشان از پر آب شدن شمار قابل‌توجهی از تالاب‌های کشور دارد.

هورالعظیم 


تالاب هورالعظیم که با 127هزار هکتار در خوزستان واقع شده و تالاب مشترکی میان ایران و عراق است به‌دلیل کاهش باران و خشکسالی به یکی از مهم‌ترین کانون‌های گردوغبار کشور تبدیل شده و به‌دلیل کم‌آبی در سال گذشته چند مرتبه دچار آتش‌سوزی نیز شد اما با بارش‌های 2هفته گذشته حدود 2میلیارد مترمکعب آب وارد این تالاب شد و هم‌اکنون در وضعیت نرمال قرار دارد. حجم آب ورودی به هورالعظیم به اندازه‌ای است که بخشی از آب به سمت عرصه واقع شده در خاک عراق هدایت شده و بخش عراقی هم پرآب شده است. با توجه به میزان بارش‌ها، آبگیری سدکرخه که از میزان حداکثر - 6میلیارد مترمکعب- بیشتر شده و حتی اگر بارشی هم رخ ندهد حقابه هورالعظیم تا 2 سال دیگر تضمین شده است. سایر تالاب‌های خوزستان ازجمله تالاب شادگان هم وضعیت مطلوبی دارد

هامون 


تالاب‌های سه‌گانه هامون واقع در سیستان و بلوچستان که ازجمله تالاب‌های بین‌المللی ایران شناخته می‌شوند به‌دلیل عدم‌خشکسالی و عدم‌تامین حقابه با خشکی مواجه شده‌ بودند، اما خوشبختانه جریان خوب آب از شمال تالاب و محدوده افغانستان و همچنین رود هیرمند، هم‌اکنون این تالاب را از خشکی درآورده؛ به‌گونه‌ای که براساس تصاویر ماهواره‌ای 30درصد آن را آب فرا گرفته است. پیش‌بینی می‌شود ورودی هیرمند در روزهای آینده به تالاب هامون، ‌به‌دلیل ذوب شدن برف‌های هندوکش هندوستان نیز افزایش یابد.


گاوخونی


تالاب بین‌المللی گاوخونی که به آن باتلاق نیز گفته می‌شود با 476کیلومتر وسعت در جنوب شرق اصفهان قرار دارد و تا پیش از خشکیدگی و کاهش باران به‌عنوان تلطیف‌کننده هوای اصفهان نقش مهمی را بازی می‌کرد، اما در سال‌های اخیر در حال تبدیل شدن به کانون گردوغبار است. گاوخونی سال‌ها، ‌بدون دریافت حقابه روزگار سپری می‌کرد و تا پیش از بارندگی‌های روزهای اخیر بیش از 90درصد آن خشک شده بود، اما هم‌اکنون براساس تصاویر ماهواره‌ای حدود 50درصد حجم آن پرآب شده و البته قرار است همچنان فعالیت‌های لازم برای تامین حقابه این تالاب انجام شود.

کجی نمکزار نهبندان و تالاب خور



بیش از 80درصد تالاب‌های خراسان جنوبی شامل تالاب کجی نمکزار نهبندان و تالاب خور براثر بارندگی‌های اخیر آبگیری شده است. با توجه به موقعیت قرارگیری تالاب کجی نمکزار نهبندان در حوضه آبخیز دشت سهل‌آباد که از نظر ارتفاعی در پست‌ترین نقطه دشت واقع شده و با عملیات لایروبی انجام شده، حجم قابل توجهی از بارش صورت گرفته به داخل تالاب وارد شده که برابر مشاهدات به عمل آمده حدود 80درصد محدوده تالاب آبگیری شده است.


بختگان


تالاب بختگان در استان فارس که از 3 بخش طشک، کمجان و نیریز تشکیل شده و 242هزار و 223هکتار وسعت دارد یک تالاب بین‌المللی است که سال گذشته میزان آب موجود در آن تنها 10درصد اعلام شد اما بارندگی‌های بهاره هم‌اکنون حجم آب موجود در تالاب را به 30درصد افزایش داده و رواناب‌ها نیز همچنان به سمت آن در حال حرکتند. دریاچه مهارلو و تالاب کمجان نیز حدود 90درصد آبگیری شده‌اند و همین اتفاق حضور پرندگان آبزی را در این محدوده افزایش داده است.


جازموریان


تالاب جازموریان که به‌عنوان مهم‌ترین حوضه آبریز جنوب استان کرمان شناخته می‌شود میان 2 استان کرمان و سیستان و بلوچستان قرار دارد. این تالاب در 20سال اخیر به‌دلیل کاهش بارندگی و همچنین احداث سد جیرفت و بمپور خشک و به بیابان و چراگاه شتر تبدیل شده. براساس آمار، 25درصد ریزگردهای کشور که بیشتر در 3 استان هرمزگان، سیستان و بلوچستان و کرمان پراکنده می‌شوند ناشی از همین تالاب خشکیده است اما بارش‌های بهاره امسال نصیب جازموریان هم شده و هم‌اکنون حدود 15درصد آن را آب فرا گرفته است.

میقان 

تالاب میقان استان اراک نیز همانند دیگر تالاب‌های کشور در سال‌های اخیر با خشکی مواجه بوده و به یکی از کانون‌های گردوغبار تبدیل شده بود. بارندگی‌های رخ داده در بهار امسال اما 100درصد وسعت این تالاب را پرآب و زنده کرد. این میزان آبگیری در مورد تالاب میقان طی 40سال اخیر رخ نداده و هم‌اکنون شرایط بی‌نظیری را در آن ایجاد کرده است.

الله‌آباد


تالاب الله‌آباد قزوین که به‌دلیل خشک شدن در سال‌های اخیر روند بیابانی شدن را در پیش گرفته در روزهای اخیر دوباره پرآب و احیا شده است. هم‌اکنون این تالاب از شرایط زیست‌محیطی خوبی برخوردار شده و آماده میزبانی برای انواع گونه‌های جانوری است. هم‌اکنون با پرآب شدن تالاب، خطر تبدیل شدن وسعت هزارهکتاری آن به کانون تولید گردوغبار در استان قزوین فروکش کرده است.


ارومیه


حجم آب دریاچه ارومیه با بارش‌های اخیر از مرز ۳ میلیارد مترمکعب عبور کرده و به 3میلیارد و 130میلیون مترمکعب رسیده. تراز دریاچه هم نسبت به روزهای مشابه سال قبل، ۴۲ سانتی‌متر افزایش یافته است. همچنین تراز دریاچه نسبت به ابتدای سال آبی یعنی اول مهرماه ۹۷، به میزان ۸۹ سانتی‌متر بیشتر شده و یک میلیارد و 140میلیون مترمکعب آب به دریاچه وارد شده است. هرچند که به‌دلیل بسته بودن این حوضه آبریز، ‌گرمای تابستان تا 80سانتی‌متر از تراز آن را به‌طور طبیعی کاهش می‌دهد، اما گفته می‌شود در بدترین شرایط، بیش از 40درصد حجم آب دریاچه حفظ خواهد شد. البته خبرهایی مبنی بر پرشدن این دریاچه منتشر شد، اما تصاویر سازمان فضایی نشان می‌دهد تنها بخشی از این دریاچه پر شده است.


غدیراسب قم 

تالاب‌های استان قم نیز بعد از بارش‌های اخیر دوباره احیا شده‌اند. به گفته رضا موسوی‌مشکینی، مدیرکل حفاظت محیط‌زیست استان قم، یکی از این تالاب‌ها، ‌غدیراسب است که کاهش بارندگی و خشکیدگی این تالاب در 2 دهه اخیر آن را به یکی از مهم‌ترین کانون‌های گردوغبار در جنوب شرقی استان تبدیل کرده بود، اما حالا خوشبختانه یکی از مهم‌ترین کانون‌های گردوغبار از بین رفته است.


آق‌‌گل و چم شور


پس از 10سال و برای نخستین بار، براثر بارندگی‌های اخیر، تالاب آق‌گل در همدان 100درصد آبگیری شده و ورود آب به داخل آن همچنان ادامه دارد. در شرایط عادی آب این تالاب باید از رودخانه قره‌چای تأمین شود. این تالاب هم‌اکنون وضعیت مطلوبی دارد و پیش‌بینی می‌شود تا آخر شهریور‌ماه آب داشته باشد. 150هکتار از عرصه‌های تالاب چم‌شور هم برای نخستین بار براثر بارندگی‌های اخیر آبگیری شده و وضعیت مطلوبی دارد.

 

 

###




نظرات کاربران

آخرین اخبار
از پرسش به شما 1
از پرسش به شما 2
یادداشت و نظر
از پرسش به شما
تماشا و نشست
© تمامی حقوق برای شرکت ایده بکر مبین محفوظ است.